Een doorlopend toilet klinkt als een kleine ergernis, maar de gevolgen zijn groter dan je denkt. Een toilet dat continu water doorlaat, verbruikt al gauw 50 tot 200 liter per dag extra. Dat kost je op jaarbasis tussen de €400 en €600 aan extra waterrekening, berekend op basis van het gemiddelde watertarief in Nederland in 2026. De oorzaak zit in bijna 80% van de gevallen in de stortbak: een versleten vlotter, een defect bodemventiel of kalkaanslag die het mechanisme blokkeert. Dit artikel laat zien hoe je de oorzaak opspoort en zelf repareert.
Hoe herken je een lekkend toilet?
Niet elke lekkage is direct zichtbaar. Er zijn drie verschijningsvormen die je kunt herkennen:
- Doorlopend geluid. Je hoort constant of met korte tussenpozen het geluid van stromend water, ook lang nadat je hebt doorgespoeld.
- Druppelen vanuit de stortbak. Water loopt via de overloopbuis in het toilet, zonder dat je hebt doorgespoeld.
- Lekkage aan de buitenkant. Er zit vocht of een kalkrand onder de stortbak of rondom de voet van het toilet.
Een simpele test: druppel een paar druppels voedingskleurstof in de stortbak. Wacht 10 minuten zonder door te spoelen. Zie je de kleur in de toiletpot verschijnen? Dan lekt de bodemklep.
De meest voorkomende oorzaken
Bijna alle lekkages bij een wc zijn terug te voeren op een van de volgende onderdelen:
Defecte of vastgelopen vlotter
De vlotter regelt het waterniveau in de stortbak. Als de vlotter te hoog staat of is vastgelopen door kalkaanslag, blijft de watertoevoer openstaan. Het water loopt dan via de overloopbuis weg in het toilet. In Nederland hebben we in grote delen van het land relatief hard water, wat kalkaanslag versnelt. Ontkalken met schoonmaakazijn lost dit vaak op: giet 250 ml witte azijn in de stortbak, laat het een nacht staan en spoel door.
Versleten bodemventiel of bodemklep
De bodemklep is de rubber afdichting die de opening tussen stortbak en toilet afsluit. Na jaren gebruik slijt het rubber, waardoor water langzaam doorsijpelt. Een nieuwe bodemklep kost €5 tot €15 en is te vervangen zonder speciale gereedschappen.
Versleten inlaatventiel
Het inlaatventiel regelt de watertoevoer in de stortbak. Als dit ventiel niet goed sluit, blijft water instroom—ook al is de stortbak vol. Een nieuw inlaatventiel kost €10 tot €25 en is bij de meeste bouwmarkten verkrijgbaar.
Lekkage aan de buitenkant van de stortbak
Vocht op de buitenkant van de stortbak komt soms door condensatie (zweten van de stortbak bij koud water en warme lucht), maar kan ook een echte lekkage zijn bij de verbindingsrubbers tussen stortbak en toilet of bij de watertoevoerslang.
Stap 1: Stortbak openmaken en inspecteren
Bij de meeste toiletten til je het deksel van de stortbak er gewoon af. Sommige designtoiletten hebben een verborgen stortbak achter een paneel — raadpleeg dan de handleiding of het merk.
- Til het deksel van de stortbak voorzichtig op en leg het veilig neer.
- Kijk of het water tot aan de overloopbuis staat of er al overheen loopt. Zo ja, dan staat het waterniveau te hoog.
- Controleer de vlotter: beweegt hij vrij op en neer? Of zit hij vast door kalk of een afgebroken arm?
- Druk de bodemklep van bovenaf in. Stopt het geluid van stromend water? Dan is de bodemklep de boosdoener.
Stap 2: Repareren of vervangen
Vlotter afstellen of vervangen
Veel moderne vlotters zijn verstelbaar. Draai de afstelaanpassing (vaak een stelschroef) zodat het waterniveau minstens 2 cm onder de rand van de overloopbuis blijft. Lukt afstellen niet of is de vlotter gebarsten? Vervang hem dan. Moderne inlaatventielsets met vlotter kosten €10 tot €25 en zijn in 20 minuten te vervangen:
- Sluit de hoekopstopkraan achter het toilet (draai rechtsom).
- Spoel het toilet door om de stortbak leeg te maken.
- Schroef de watertoevoerslang los van de onderkant van de stortbak.
- Draai de vergrendelmuts los en verwijder het oude inlaatventiel.
- Plaats het nieuwe ventiel, draai de vergrendelmuts vast en sluit de slang opnieuw aan.
- Zet het water terug open en stel het niveau in.
Bodemklep vervangen
- Sluit de hoekopstopkraan en maak de stortbak leeg door door te spoelen.
- Koppel de ketting of de hendel los van de spoelknop.
- Til of draai de oude bodemklep uit de stortbak (systeem verschilt per merk).
- Klik of schroef de nieuwe klep op dezelfde positie.
- Sluit het water en test. Controleer of de klep goed sluit na het doorspoelen.
Lekkage rondom de toiletvoet
Lekt het toilet aan de onderkant, rondom de vloer? Dan is de kans groot dat de wax-ring of de kitnaar-vloer-aansluiting is versleten. Dit is een klus waarbij je het toilet moet optillen. Houd er rekening mee dat dit zwaarder werk is en dat je de toiletafvoer tijdelijk moet afsluiten. Als je twijfelt, is dit het moment om een loodgieter in te schakelen. Gemiddeld rekenen loodgieters in 2026 €65 tot €90 per uur exclusief btw.
Voorkomen is beter dan genezen
Een toilet gaat bij normaal gebruik 20 tot 30 jaar mee, maar de interne onderdelen zijn gevoeliger voor slijtage. Milieucentraal raadt aan om jaarlijks de werking van het spoelmechanisme te controleren, zodat je waterverspilling en schade vroegtijdig signaleert. Let op de volgende signalen:
- Je stortbak duurt opvallend lang om vol te raken na het doorspoelen.
- Je hoort af en toe een klikkend of suizend geluid.
- De watermeter loopt door terwijl alle kranen dicht zijn.
Regelmatig ontkalken van de stortbak (1 tot 2 keer per jaar met witte azijn) verlengt de levensduur van alle interne onderdelen aanzienlijk.
Veelgestelde vragen
- Hoeveel water verspilt een doorlopend toilet?
- Dat hangt af van de ernst van de lekkage. Een kleine lekkage via de bodemklep verspilt al 50 liter per dag. Een volledig open inlaatventiel kan oplopen tot 200 liter per dag — goed voor een extra rekening van €400 tot €600 per jaar bij gemiddelde watertarieven in Nederland in 2026.
- Kan ik onderdelen van elk merk zomaar vervangen?
- Niet altijd. Sommige merken gebruiken merkspecifieke onderdelen. Noteer het merk en model van je toilet voor je naar de bouwmarkt gaat. Universele vlottersets passen bij de meeste standaard toiletten, maar voor designtoiletten is soms een origineel onderdeel nodig.
- Mijn stortbak “zweet” aan de buitenkant. Is dat een lekkage?
- Dat is waarschijnlijk condensatie. Dit ontstaat als het water in de stortbak kouder is dan de lucht in de badkamer. Betere ventilatie lost het probleem doorgaans op. Is er ook waterschade op de vloer? Controleer dan ook de aansluitingen.
- Wanneer is een loodgieter nodig bij een lekkende wc?
- Schakel een loodgieter in als de lekkage zit bij de afvoer in de vloer, als je het toilet moet optillen voor een nieuwe wax-ring, of als je de oorzaak niet kunt vinden. Gemiddeld betaal je €65 tot €90 per uur exclusief btw in 2026.
- Hoe sluit ik het water af als er geen hoekstopkraan achter het toilet zit?
- Sluit dan de hoofdkraan van de woning af. Die zit meestal in de meterkast bij de watermeter. Na de reparatie zet je de hoofdkraan weer open. Dit is ook het moment om het installeren van een hoekstopkraan te overwegen voor gemakkelijk onderhoud in de toekomst.
- Kan ik de stortbak ook volledig vervangen?
- Ja, als het binnenwerk ernstig is beschadigd of de stortbak is gebarsten, is een nieuwe stortbak de beste oplossing. Controleer wel of het nieuwe model past bij de bestaande toiletpot — ze worden vaak als set verkocht.
Controleer bij aanpassingen aan sanitair of je werk voldoet aan de eisen van het Bouwbesluit en de Omgevingswet (2024). Voor eenvoudige reparaties aan de stortbak is geen vergunning nodig. Werk je aan gasleidingen of elektrische aansluitingen in de buurt, schakel dan altijd een erkende installateur in die voldoet aan NEN 1010 of SCIOS-certificering. Bij woningen van voor 1994 is het verstandig om te controleren of asbest aanwezig is voordat je begint met openbreken van muren of vloeren.